Czym jest przedawnienie roszczeń
Przedawnienie nie powoduje wygaśnięcia roszczenia. Oznacza, że po jego upływie osoba, przeciw której roszczenie jest kierowane, może uchylić się od zaspokojenia, jeśli podniesie zarzut przedawnienia. Sąd nie bierze go pod uwagę z urzędu w sprawach konsumenckich w taki sam sposób we wszystkich sytuacjach, dlatego warto znać zasady.
W kredytach frankowych pojawiają się dwie strony takich zarzutów: kredytobiorca żądający zwrotu świadczeń i bank, który może dochodzić zwrotu kapitału. Obie strony muszą liczyć się z upływem czasu.
Dobrze rozumieć, że przedawnienie jest jednym z kilku czynników, które prawnik bierze pod uwagę. Obok niego liczą się treść umowy, dowody wpłat, rodzaj roszczenia oraz stanowisko banku. Ocena terminu nigdy nie odbywa się w oderwaniu od całej sprawy.
Z perspektywy kredytobiorcy najrozsądniejsze jest działanie bez zwłoki: zebranie dokumentów, wyliczenie i konsultacja z kancelarią. Nawet jeśli okaże się, że część roszczeń mogła się przedawnić, inne mogą pozostać aktualne, a wyliczenie pomoże ocenić, jaka część sprawy ma sens.
Przedawnienie roszczeń kredytobiorcy
Roszczenie kredytobiorcy o zwrot nienależnie zapłaconych świadczeń podlega regułom przedawnienia przewidzianym w prawie cywilnym. Znaczenie ma to, od kiedy termin biegnie, czyli od kiedy roszczenie stało się wymagalne.
W orzecznictwie dyskutowano, czy wymagalność następuje już przy każdej wpłacie, czy dopiero wtedy, gdy kredytobiorca zostanie poinformowany o skutkach nieuczciwych zapisów i zajmie stanowisko co do umowy. Odpowiedzi różnią się w zależności od sprawy i rozwijającej się linii orzeczniczej.
Na ten moment bezpieczniejszym założeniem jest to, że czas ma znaczenie, i dlatego nie warto odkładać sprawdzenia dokumentów.
Pomocne jest także prowadzenie prostego rejestru zdarzeń: kiedy podpisano umowę, kiedy bank wypłacił środki, kiedy kredytobiorca po raz pierwszy zakwestionował zapisy i kiedy otrzymał odpowiedź. Taki rejestr zajmuje kilka linijek, a oszczędza prawnikowi godzin pracy i zmniejsza ryzyko pomyłki w obliczeniu terminu.
Przedawnienie roszczeń banku
Bank może dochodzić zwrotu wypłaconego kapitału, jeśli umowa zostanie uznana za nieważną. Również to roszczenie podlega zasadom przedawnienia, a sądy oceniają, od kiedy termin biegnie, w świetle okoliczności sprawy.
Dla kredytobiorcy ma to znaczenie przy rozliczeniu, bo od oceny przedawnienia zależy, czy i w jakim zakresie bank może żądać kapitału. Dlatego rozliczenie wykonuje się z uwzględnieniem różnych wariantów, a nie na jednej wartości.
Do oceny terminów przydają się daty, które pokazują przebieg umowy. Należy zebrać:
- datę zawarcia umowy i wypłaty kredytu,
- daty wpłat i ewentualnej spłaty całości,
- pisma wysyłane do banku i odpowiedzi,
- dokumenty z poprzednich postępowań, jeśli takie były,
- ewentualne ugody lub aneksy.
Te informacje pozwalają prawnikowi ustalić, jak wygląda sytuacja w konkretnej sprawie, i czy skierowanie pozwu nie jest już obarczone ryzykiem.
Przedawnienie a inne ścieżki
Upływ czasu może inaczej oddziaływać na różne ścieżki. Przy unieważnieniu umowy rozlicza się wzajemne świadczenia, o czym piszemy na stronie unieważnienie umowy frankowej. Przy odfrankowieniu wynik zależy od przeliczenia kredytu, co opisuje strona odfrankowienie kredytu.
W przypadku kredytów już spłaconych temat terminów jest szczególnie istotny. Szerzej omawiamy go we wpisie spłacony kredyt frankowy a pozew.
Najczęstsze pytania o przedawnienie
Czy po wielu latach spłaty sprawa jest przegrana? Nie musi być, bo wszystko zależy od rodzaju roszczenia i momentu, od którego liczy się upływ czasu. Czy samo wysłanie pisma do banku wstrzymuje przedawnienie? To zależy od rodzaju czynności i oceny sądu, dlatego nie należy polegać na tym automatycznie.
Czy bank sam przypomni o terminach? Nie ma takiego obowiązku. Kredytobiorca odpowiada za własne decyzje, a upływ czasu może działać na jego niekorzyść. Pytania o przedawnienie najlepiej zadać prawnikowi, który zna aktualne orzecznictwo.
Warto pamiętać, że informacje w tym tekście są ogólne i nie zastępują oceny konkretnej sprawy.
Rachunek a terminy
Przy ocenie przedawnienia istotna jest chronologia wpłat, bo roszczenia mogą dotyczyć świadczeń z różnych okresów. Dlatego rozliczenie dobrze wykonać z podziałem na lata. Pozwala to zobaczyć, jaka część wpłat mogłaby być objęta roszczeniem w różnych wariantach oceny terminów.
Taki rachunek jest narzędziem do rozmowy z prawnikiem, a nie rozstrzygnięciem. Pokazuje skalę, ale ostateczną ocenę przedawnienia przeprowadza sąd na podstawie okoliczności. Wyliczenia z dokumentów dotyczące rozliczenia opisujemy na stronie rozliczenie po unieważnieniu umowy frankowej.
Najlepiej wykonać wyliczenie jak najszybciej i omówić je z kancelarią, która oceni terminy. Wyliczenie jest rachunkiem z dokumentów, nie poradą prawną ani gwarancją wyniku, ale pokazuje skalę roszczenia, a więc pomaga zdecydować, czy sprawa wymaga działania.
Kredytobiorca otrzymuje szacunek bezpłatnie i może przekazać sprawę wybranej kancelarii.
Pamiętajcie, że ten tekst nie wskazuje terminów ani dat, bo zależą one od rodzaju roszczenia i bieżącego orzecznictwa. Jeśli macie wątpliwości, zacznijcie od zebrania dokumentów i wyliczenia, a dopiero potem umówcie się na rozmowę z prawnikiem, który oceni, jak upływ czasu wpływa na waszą sprawę i jakie kroki warto podjąć w pierwszej kolejności.
Przelicz kredyt